Trên bầu trời thế giới, những chiếc máy bay khổng lồ không chỉ là phương tiện di chuyển hay vận chuyển hàng hóa, mà còn là biểu tượng của sự đổi mới công nghệ và tham vọng vượt bậc của con người. Từ chiếc máy bay có sải cánh dài nhất lịch sử đến những cỗ máy chở khách hàng không hàng đầu, mỗi mẫu máy bay đều có những đặc điểm độc đáo, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành hàng không toàn cầu. Bài viết dưới đây sẽ điểm danh những chiếc máy bay lớn nhất thế giới với thông số kỹ thuật, lịch sử ra đời và vai trò của từng mẫu máy bay.
Stratolaunch – Chiếc máy bay có sải cánh dài nhất mọi thời đại
Stratolaunch được xem là cỗ máy bay lớn nhất thế giới từ góc độ kích thước sải cánh, được chế tạo bởi công ty Stratolaunch Systems được đồng sáng lập bởi tỷ phú Paul Allen, người cùng thành lập Microsoft. Chiếc máy bay này có sải cánh lên đến 117 mét, dài hơn cả một sân bóng đá tiêu chuẩn, với tổng chiều dài 73 mét và khối lượng trống rỗng 226.796 kg.
Stratolaunch được thiết kế theo cấu trúc hai thân máy bay ghép nối, được trang bị 6 động cơ phản lực cánh quạt Boeing 747 đã được cải tiến. Mục đích ban đầu của dự án là tạo ra một bệ phóng trên không cho tên lửa và vệ tinh tư nhân, giúp giảm chi phí và rủi ro khi đưa vật nặng vào không gian. Chiếc máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 4 năm 2019 tại sân bay Mojave, California, với thời gian bay khoảng 2 tiếng 20 phút, đạt tốc độ tối đa 304 km/h và cao độ 5.180 mét.
Cho đến nay, Stratolaunch vẫn giữ kỷ lục về sải cánh dài nhất của mọi chiếc máy bay đã bay trên bầu trời, vượt qua cả chiếc Hughes H-4 Hercules của Howard Hughes. Dự án này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và phát triển, với mục tiêu đưa ra hoạt động thương mại sớm nhất có thể.
Hughes H-4 Hercules – Chiếc máy bay gỗ huyền thoại
Hughes H-4 Hercules hay còn được gọi với biệt danh “Spruce Goose” (Gió từ cây thông) là một trong những chiếc máy bay nổi tiếng nhất lịch sử hàng không, mặc dù chỉ thực hiện một chuyến bay duy nhất. Được chế tạo bởi nhà trùm hàng không Howard Hughes vào thời kỳ Thế chiến thứ hai, chiếc máy bay này được làm chủ yếu từ gỗ thay vì kim loại, để tránh chi phí nguyên liệu thép khan hiếm trong thời kỳ chiến tranh.
Với sải cánh 97,54 mét và chiều dài 66,65 mét, H-4 Hercules có khối lượng trống rỗng 113.399 kg, được trang bị 8 động cơ Pratt & Whitney R-4360 Wasp Major. Chuyến bay duy nhất của chiếc máy bay diễn ra vào ngày 2 tháng 11 năm 1947, khi Howard Hughes lái nó bay qua Vịnh Puget Sound ở Washington, Mỹ, với quãng đường 1,6 km và cao độ 21 mét, trong thời gian 26 giây.
Sau chuyến bay duy nhất, H-4 Hercules được đưa vào bảo quản tại nhà chứa máy bay Mojave cho đến năm 1992, khi nó được chuyển đến Bảo tàng Hàng không & Vũ trụ Evergreen ở McMinnville, Oregon, nơi vẫn được trưng bày cho đến ngày nay. Mặc dù chỉ có một chuyến bay, chiếc máy bay gỗ khổng lồ này vẫn là một kỳ quan kỹ thuật của thời kỳ sau Thế chiến thứ hai.
Antonov An-225 Mriya – Chiếc máy bay vận tải siêu nặng huyền thoại
Antonov An-225 Mriya là chiếc máy bay lớn nhất thế giới từng được chế tạo, được sản xuất bởi hãng Antonov của Ukraina. Tên gọi “Mriya” có nghĩa là “Giấc mơ” trong tiếng Ukraina, được đặt theo mục tiêu cao nhất của chương trình vũ trụ Liên Xô.
Với chiều dài 84 mét, sải cánh 88,4 mét và chiều cao 18,1 mét, An-225 được trang bị 6 động cơ ZMKB Progress D-18, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy 229,5 kN, tổng cộng tạo ra sức mạnh hơn 15.000 mã lực. Khả năng chuyên chở tối đa của máy bay đạt 250 tấn bên trong khoang hàng, hoặc có thể cõng thêm 200 tấn hàng trên lưng máy bay. Khoang hàng có thể tích lên đến 1.300 mét khối, đủ để chứa cả một chiếc Boeing 737 hoàn chỉnh hoặc 16 container tiêu chuẩn.
An-225 được phát triển ban đầu để vận chuyển tàu con thoi Buran của Liên Xô, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 21 tháng 12 năm 1988. Sau khi Liên Xô sụp đổ, chiếc máy bay bị lãng quên trong nhiều năm, cho đến khi được hồi sinh vào năm 2001 để phục vụ thị trường vận tải hàng hóa siêu nặng thương mại. Từ đó đến năm 2022, An-225 đã lập hàng trăm kỷ lục thế giới về vận tải, bao gồm việc chở vật nặng nhất (253,82 tấn) và kiện hàng dài nhất (42,1 mét).
Tuy nhiên, tháng 2 năm 2022, An-225 đã bị phá hủy hoàn toàn tại sân bay Antonov ở ngoại ô Kiev trong cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Ukraina, kết thúc cuộc đời huyền thoại của chiếc máy bay lớn nhất thế giới.
Airbus A380 – Máy bay chở khách lớn nhất thế giới hiện nay
Airbus A380 là chiếc máy bay lớn nhất thế giới hiện nay vẫn đang phục vụ trên bầu trời, được sản xuất bởi hãng Airbus châu Âu. Với chiều dài 72,72 mét và sải cánh 79,75 mét, A380 có thể chở tối đa 853 hành khách trong cấu hình ghế mật độ cao, hoặc 555-600 hành khách theo cấu hình tiêu chuẩn của các hãng hàng không.
A380 được trang bị bốn động cơ phản lực cánh quạt Alliance GP7200 hoặc Rolls-Royce Trent 900, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy lên đến 356,81 kN. Máy bay có tốc độ bay ổn định 903 km/h và tầm bay 14.800 km, đủ để thực hiện các chuyến bay xuyên lục địa mà không cần tiếp nhiên liệu.
Được đưa vào khai thác chính thức vào ngày 25 tháng 10 năm 2007 với Singapore Airlines, A380 nhanh chóng trở thành biểu tượng của công nghệ hàng không hiện đại, với hai tầng ghế ngồi trên toàn bộ thân máy bay, mang lại không gian thoải mái cho hành khách như phòng chờ, nhà hàng và khu vực thư giãn. Hãng hàng không Emirates là nhà khai thác A380 lớn nhất thế giới, sở hữu 120 chiếc máy bay chiếm gần một nửa tổng sản lượng của dòng máy bay này.
Mặc dù Airbus đã ngừng sản xuất A380 vào năm 2021 do nhu cầu thị trường giảm, chiếc máy bay khổng lồ này vẫn tiếp tục phục vụ trên các tuyến đường dài giữa các châu lục, cho đến nay vẫn là một trong những mẫu máy bay chở khách được yêu thích nhất bởi những người yêu thích hàng không.
Lockheed C-5 Galaxy – Máy bay quân sự vận tải lớn nhất của Mỹ
Trong những tin tức tổng hợp 24h về hàng không thì, Lockheed C-5 Galaxy là một trong những chiếc máy bay vận tải quân sự lớn nhất thế giới, được chế tạo bởi hãng Lockheed Martin cho Lực lượng Không quân Mỹ. Với chiều dài 75,31 mét và sải cánh 67,89 mét, C-5 Galaxy có khối lượng trống rỗng 172.371 kg, được trang bị 4 động cơ General Electric TF39-GE-1C, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy 191,2 kN.
Khả năng chuyên chở của C-5 Galaxy rất ấn tượng: có thể vận chuyển 6 máy bay trực thăng Apache, 2 xe tăng chiến đấu M1 Abrams hoặc 360 binh sĩ trên quãng đường dài 11.000 km mà không cần tiếp nhiên liệu. Máy bay có khoang hàng rộng rãi với chiều dài 37 mét, rộng 5,8 mét và cao 4,1 mét, đủ để chứa mọi loại trang bị quân sự nặng.
C-5 Galaxy thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1968, được đưa vào khai thác chính thức vào năm 1970, đóng vai trò quan trọng trong các chiến dịch quân sự của Mỹ qua nhiều thập kỷ, bao gồm chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Iraq và chiến tranh Afghanistan. Hiện nay, hơn 100 chiếc C-5 Galaxy vẫn đang phục vụ trong Lực lượng Không quân Mỹ, đã được nâng cấp toàn diện để nâng cao hiệu suất hoạt động và tuổi thọ sử dụng.
Antonov An-124 Ruslan – Máy bay vận tải siêu nặng hàng đầu thế giới
Antonov An-124 Ruslan là chiếc máy bay vận tải quân sự lớn nhất thế giới, được sản xuất bởi hãng Antonov của Ukraina, được xem là “người anh em họ hàng gần” của An-225 Mriya. Với chiều dài 68,96 mét và sải cánh 73,3 mét, An-124 được trang bị 4 động cơ ZMKB Progress D-18, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy 229,5 kN, có khả năng chuyên chở tối đa 150 tấn bên trong khoang hàng.
An-124 được phát triển ban đầu để thay thế cho dòng máy bay vận tải An-22, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1982, được đưa vào khai thác chính thức vào năm 1986. Hiện nay, hơn 50 chiếc An-124 vẫn đang phục vụ trong Lực lượng Không quân Nga và các công ty vận tải hàng hóa thương mại trên toàn thế giới, được sử dụng để vận chuyển các vật phẩm siêu nặng và quá khổ như máy phát điện, tuabin gió, máy móc công nghiệp.
Khác với An-225, An-124 được sản xuất hàng loạt, có thể vận chuyển các loại hàng hóa thông thường và siêu nặng, trở thành một trong những mẫu máy bay vận tải được sử dụng nhiều nhất trên thị trường toàn cầu. Đến nay, An-124 vẫn giữ vị trí là chiếc máy bay vận tải được sản xuất hàng loạt nặng nhất thế giới, cho đến khi Boeing 747-8F ra đời.
Boeing 747-8 – Siêu phẩm chở khách và vận tải hàng đầu thế giới
Boeing 747-8 là phiên bản nâng cấp cuối cùng của dòng máy bay chở khách biểu tượng Boeing 747, được sản xuất bởi hãng Boeing Mỹ. Với chiều dài 76,25 mét và sải cánh 68,5 mét, 747-8 là chiếc máy bay chở khách dài nhất của Boeing, có thể chở tối đa 605 hành khách theo cấu hình hai tầng, hoặc 133 tấn hàng hóa theo biến thể 747-8F.
747-8 được trang bị 4 động cơ General Electric GEnx-2B67, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy 296 kN, có tốc độ bay tối đa 939 km/h và tầm bay 14.320 km. Máy bay được cải tiến với thiết kế khí động học mới, vật liệu composite nhẹ và hệ thống điều khiển hiện đại, giúp tiết kiệm nhiên liệu đến 10% so với phiên bản 747-400 trước đó.
Boeing 747-8 được đưa vào khai thác chính thức vào năm 2011, với hãng hàng không Lufthansa là khách hàng đầu tiên. Hiện nay, hơn 100 chiếc 747-8 đang phục vụ trên toàn thế giới, bao gồm cả các biến thể chở khách và chở hàng. Mặc dù được xem là siêu phẩm hàng không hiện đại, 747-8 vẫn mang nét đặc trưng của dòng máy bay “Nữ hoàng Bầu trời” với thân máy bán hai tầng, trở thành một trong những mẫu máy bay được nhận biết nhanh nhất trên bầu trời.
Tupolev Tu-160 – Máy bay ném bom siêu âm lớn nhất thế giới
Tupolev Tu-160 hay còn được gọi với biệt danh “White Swan” (Thiên Nga Trắng) là chiếc máy bay ném bom chiến lược siêu âm lớn nhất thế giới, được chế tạo bởi hãng Tupolev của Nga. Với chiều dài 54,1 mét và sải cánh 55,7 mét khi cánh thẳng, hoặc 35,6 mét khi cánh xoay ra theo phương song song với đường băng, Tu-160 có khối lượng trống rỗng 118.000 kg, được trang bị 4 động cơ Kuznetsov NK-32, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy 245 kN.
Tu-160 có tốc độ bay tối đa 2.220 km/h (vượt qua tốc độ âm thanh 2,05 lần) và tầm bay 12.300 km, có khả năng mang theo các loại vũ khí ném bom, tên lửa đối mặt và tên lửa đối địa điểm với tổng trọng lượng tối đa 45 tấn. Máy bay được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ ném bom chiến lược tại các khu vực xa xôi, đóng vai trò quan trọng trong lực lượng phòng thủ hạt nhân của Nga.
Tu-160 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1981, được đưa vào khai thác chính thức vào năm 1987, hiện nay hơn 30 chiếc Tu-160 vẫn đang phục vụ trong Lực lượng Không quân Nga. Năm 2017, hãng Tupolev đã ra mắt phiên bản nâng cấp Tu-160M2, với công nghệ mới, động cơ cải tiến và hệ thống vũ khí hiện đại, giúp nâng cao hiệu suất hoạt động của chiếc máy bay khổng lồ này.
Airbus A350 XWB – Máy bay chở khách thế hệ mới hàng đầu thế giới
Airbus A350 XWB là chiếc máy bay to nhất thế giới chở khách thế hệ mới được sản xuất bởi hãng Airbus châu Âu, được thiết kế để thay thế cho dòng máy bay A340 và cạnh tranh trực tiếp với Boeing 787 Dreamliner. Với chiều dài 66,8 mét và sải cánh 64,75 mét, A350 XWB có thể chở tối đa 440 hành khách theo cấu hình mật độ cao, hoặc 325 hành khách theo cấu hình tiêu chuẩn của các hãng hàng không.
A350 XWB được trang bị 2 động cơ Rolls-Royce Trent XWB, mỗi động cơ tạo ra lực đẩy lên đến 430 kN, là động cơ phản lực cánh quạt mạnh nhất thế giới cho dòng máy bay chở khách hai động cơ. Máy bay được chế tạo chủ yếu từ vật liệu composite nhẹ, giúp giảm trọng lượng đến 20% so với các dòng máy bay cùng loại, tiết kiệm nhiên liệu đến 25% và giảm phát thải khí nhà kính.
Được đưa vào khai thác chính thức vào năm 2014 với hãng hàng không Qatar Airways, A350 XWB nhanh chóng trở thành một trong những mẫu máy bay chở khách được yêu thích nhất, với không gian ghế ngồi rộng rãi, hệ thống giải trí hiện đại và mức độ yên tĩnh cao trong khoang máy. Hiện nay, hơn 1.000 chiếc A350 XWB đã được đặt hàng và giao cho các hãng hàng không trên toàn thế giới, trở thành siêu phẩm hàng không thế hệ mới của Airbus.
HAV Airlander 10 – Máy bay khí cầu lớn nhất thế giới
HAV Airlander 10 là chiếc máy bay lớn nhất thế giới được chế tạo bởi công ty Hybrid Air Vehicles của Anh, được xem là sự kết hợp giữa máy bay cố cánh và khí cầu. Với chiều dài 92 mét và sải cánh 43,5 mét, Airlander 10 có khối lượng tổng thể 20.000 kg, được thiết kế để bay với tốc độ tối đa 148 km/h và tầm bay đến 2.000 km.
Ban đầu được phát triển cho chương trình quân sự Mỹ, Airlander 10 được trang bị 4 động cơ đốt trong, có khả năng bay trong thời gian dài lên đến 5 ngày, được sử dụng cho các nhiệm vụ giám sát, cứu trợ thiên tai và vận chuyển hàng hóa ở các khu vực khó tiếp cận. Chiếc máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2012, nhưng đã gặp một số sự cố trong quá trình thử nghiệm, bao gồm vụ tai nạn ở Anh năm 2016 khi máy bay bị lỏng dây neo và bị hủy hủy hoại.
Cho đến nay, HAV Airlander 10 vẫn đang trong giai đoạn phát triển và thử nghiệm, với mục tiêu đưa ra hoạt động thương mại sớm nhất có thể. Nếu thành công, chiếc máy bay khí cầu khổng lồ này sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành hàng không, cho phép bay với chi phí thấp hơn và tác động môi trường ít hơn so với các máy bay phản lực thông thường.
Tổng kết
Những chiếc máy bay khổng lồ trên thế giới đã và đang đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành hàng không, giúp vận chuyển hàng hóa và hành khách với hiệu quả cao hơn, đồng thời mở ra những cơ hội mới cho ngành công nghiệp vũ trụ và quân sự.
Với những tin tức từ huyền thoại An-225 Mriya đến siêu phẩm A380 đã cho thấy, mỗi chiếc máy bay đều là một minh chứng cho khả năng sáng tạo vô hạn của con người, cho thấy rằng những giấc mơ lớn nhất có thể trở thành hiện thực. Và dù có bị phá hủy hay ngừng sản xuất, di sản của những chiếc máy bay khổng lồ này sẽ luôn được nhớ đến như một cột mốc vàng son trong lịch sử hàng không thế giới.
Nguồn: Sưu tầm
